Giữa cơn bão thị trường gấu kéo dài của năm 2018, Bitcoin vừa ghi nhận một sự kiện kỹ thuật hiếm thấy: mức giảm độ khó đào lớn nhất trong lịch sử. Cụ thể, mạng lưới Bitcoin đã tự động điều chỉnh giảm 18.5% độ khó khai thác. Đây không phải là một lỗi hay một bản nâng cấp. Đây là một tín hiệu từ chính cơ thể của mạng lưới, cho thấy một lượng lớn máy đào đã ngừng hoạt động. Câu hỏi đặt ra: đây là dấu hiệu của sự sụp đổ, hay là cơ hội cho những kẻ cứng đầu còn trụ lại?
Hãy hiểu cơ chế này như một bộ điều nhiệt tự động. Cứ mỗi 2016 block (khoảng 2 tuần), mạng lưới Bitcoin sẽ đo tốc độ tạo block trung bình. Nếu block ra nhanh hơn 10 phút, độ khó tăng lên. Nếu chậm hơn, độ khó giảm xuống. Mục đích là giữ nhịp đều đặn 10 phút/block. Một mức giảm 18.5% có nghĩa là trong 2 tuần trước đó, sức mạnh tính toán (hashrate) trung bình của mạng đã giảm mạnh, khiến các block được tạo ra chậm hơn bình thường. Điều này thường xảy ra khi giá Bitcoin giảm xuống dưới chi phí điện của một số lượng lớn máy đào cũ, buộc chúng phải tắt máy. Năm 2018, với giá BTC lao dốc từ đỉnh 20.000 USD về vùng 3.000-4.000 USD, kịch bản này là hoàn toàn hợp lý. Dựa trên kinh nghiệm phân tích on-chain của tôi, một sự sụt giảm hashrate tương ứng khoảng 17-20% là cần thiết để tạo ra mức điều chỉnh 18.5% này.
Điều này có ý nghĩa gì về mặt kỹ thuật? Đối với những thợ đào còn hoạt động, đây là tin cực kỳ tốt trong ngắn hạn. Với cùng một lượng điện tiêu thụ, họ sẽ nhận được nhiều Bitcoin hơn vì ít đối thủ cạnh tranh hơn. Cụ thể, lợi nhuận trên mỗi đơn vị hashrate (hashprice) tăng khoảng 22.7% (1/(1-0.185)-1). Điều này tạo ra một lớp đệm sinh tồn cho những người chơi có chi phí thấp hoặc sở hữu máy đời mới như S19. Ngược lại, đây là hồi chuông báo tử cho thế hệ máy đào cũ như Antminer S9. Nếu giá BTC không phục hồi, S9 sẽ mãi mãi nằm trong kho. Về dài hạn, nếu hashrate không phục hồi, chi phí để thực hiện một cuộc tấn công 51% vào mạng lưới sẽ giảm xuống. Tuy nhiên, với mức hashrate hiện tại (thời điểm 2018 ước tính vài chục EH/s), việc này vẫn cực kỳ tốn kém. Rủi ro này mang tính lý thuyết hơn là thực tế ngay lập tức.
Phần contrarian: Tại sao phe bò lại đúng lúc này? Trái ngược với suy nghĩ thông thường rằng “hashrate giảm là chết”, lịch sử cho thấy các mức điều chỉnh độ khó lớn thường đánh dấu đáy của thị trường gấu. Hãy nhìn lại tháng 7 năm 2021, khi độ khó giảm tới 28% sau sự kiện đàn áp khai thác ở Trung Quốc. Sau đó, thị trường đã bùng nổ mạnh mẽ. Lý do là bởi vì sự kiện này loại bỏ những người chơi yếu kém, thanh lọc mạng lưới, và để lại một nền tảng vững chắc hơn cho đợt tăng giá tiếp theo. Những thợ đào còn trụ lại là những người có khả năng chịu đựng tốt nhất. Họ không bán ra ở mức giá thấp. Họ nắm giữ. Và khi thị trường quay đầu, họ là những người hưởng lợi lớn nhất. Sự kiện giảm độ khó 18.5% năm 2018 mang cùng một bản chất. Các nhà đầu tư thông minh đang theo dõi sát sao diễn biến này, không phải để bán tháo, mà để tìm điểm vào lệnh.
Mức giảm 18.5% này là một tín hiệu kỹ thuật thuần túy. Nó không phải là lý do để mua hay bán. Nó là một lời nhắc nhở: thị trường gấu là nơi những dự án yếu chết đi, và những mạng lưới mạnh nhất tự chữa lành. Còn bạn, bạn đang ở phe nào? Một thợ đào đang tắt máy, hay một người đang chuẩn bị mua vào khi mọi người hoảng sợ?
